In deze nieuwe wet worden er verschillende pogingen gedaan om de eeuwige toeristen aan te moedigen een andere vorm van verblijfsvergunning te zoeken (zoals een residente permanente, zoals ik zelf heb). Een van de manieren waarop men dit wel doen is door te verbieden dat men 2 keer achter elkaar naar hetzelfde buurland kan reizen voor een visum. Men moet dus nu verplicht 1 maal naar Panama en 1 maal naar Nicaragua. Voor diegenen die in de Centrale Vallei wonen is dat niet zo’n probleem, diegenen die vlak bij de grens wonen krijgen het hier moeilijker mee. Voor $100 kan men ook op een kantoor het visum verlengen, maar men moet dan wel kunnen aantonen dat men voldoende financiële middelen heeft om hier 3 maanden te verblijven. Omdat je als toerist hier niet mag werken kun je dus geen werkgeversverklaring overhandigen om dit aan te tonen.

Toeristenvisum verlengen

Verder kan een toeristenvisum slechts 3 keer verlengt worden. Daarna moet men minimaal 15 dagen het land uit. Dit is een vrij zware eis, wetende dat een groot deel van de eeuwige toeristen hier in Costa Rica -al dan niet legaal- werkt. Een werkgever zal er niet om staan te springen een werknemer ieder jaar 15 vakantiedagen te geven (11 dagen is het gemiddelde aantal vakantiedagen dat een Costa Ricaan heeft).

Tot slot zijn er ook een aantal eisen opgenomen in de nieuwe wet voor mensen als ik die al wel een verblijfsvergunning hebben. Zo zullen ‘wij’ moeten meebetalen aan het Costa Ricaanse ziekenfonds. Nu doe ik dit al omdat ik dat a) eerlijk vind en b) een prettig gevoel vind geven dat als er wat gebeurt ik niet direct naar een stervensduur privé ziekenhuis gereden zal worden, maar de meesten hebben hier totaal geen behoefte aan.

Illegaal verblijf

Personen die denken dat het allemaal wel mee zal gaan vallen zullen het misschien pijnlijk gaan voelen als ze gesnapt worden met een verlopen visa. Er wordt binnenkort een nieuw politie onderdeel gecreëerd dat zich speciaal gaat toeleggen op het opsporen van mensenhandel en illegaal verblijf in Costa Rica. Mocht men gesnapt worden dan volgt een fikse boete en men mag Costa Rica 3 keer het aantal dagen dat men te lang hier was het land niet meer betreden. 2 Weken te lang in Costa Rica kan dus een inreisverbod voor 1,5 maand betekenen.

Hoe de nieuwe wet zich gaan ontwikkelen en of het daadwerkelijk een verschil maakt zullen we moeten afwachten. Persoonlijk vind ik het een goede ontwikkeling, al ken ik zelf ook een aantal ‘eeuwige toeristen’ die door de nieuwe wet mogelijk in de problemen komen. Voor mij maakt het allemaal weinig uit. Mijn cedula is geldig tot 2012 :).

Met een vaartje dat rond de 90 KM/h ligt ben ik samen met mijn ouders op weg naar Manuel Antonio. Vlak na het passeren van de brug over de Río Tarcoles duikt er ineens een trafico, een agent van de verkeerspolitie, op die mij richting de kant van de weg stuurt. Het is duidelijk: ik ben staande gehouden. Waarvoor is me dan nog een raadsel, al heb ik het vermoeden dat het door de snelheid komt, die lag immers 10 KM/h hoger dan de maximale snelheid van 80 KM/h. De agent nadert mijn raampje, dat vanwege de warmte toch al helemaal naar beneden is, en stelt zich voor. “U reed te hard meneer”. En wie ben ik om dat te ontkennen?

“Inderdaad meneer agent, ik reed ongeveer 10 kilometer boven te toegestane snelheid”.
“U reed 87 kilometer”.
“Dat kan kloppen”, ontkennen heeft geen zin en de boetes zijn zo laag dat het de moeite niet eens waard is.
“Weet u dat de maximale snelheid hier 60 kilometer per uur is? Dat is een boete van bijna 20.000 colones”.
“Nee meneer agent, naar mijn idee is de maximale snelheid hier 80 kilometer per uur”.
“Rijbewijs graag”.

Ik overhandig de agent mijn Costa Ricaanse rijbewijs en wacht vol spanning af. Hij fronst wat, blijkbaar verwachtte hij niet een Costa Ricaans rijbewijs aan te treffen in een auto met 3 Nederlanders. Om zeker van zijn zaak te zijn vraagt hij ook mijn cedula, mijn identiteitsbewijs in Costa Rica.

“De maximale snelheid is hier 60 kilometer per uur, en een stuk hiervoor zelfs 40. U moet deze boete betalen”.
“OK, ik blijf bij mijn mening dat het hier 80 is, maar schrijf dan die boete maar uit zodat ik die bij de bank kan betalen”.
“Hmmm, als de maximale snelheid hier 80 KM/h was geweest dan reed u nog steeds te snel. De boete zou dan 10.000 colones zijn”.
“Ook prima, geef me die boete dan maar dan betaal ik die later bij de bank”.

Inmiddels begin ik te beseffen dat de agent geen boete uit wil schrijven. Een officiële boete kan hij immers niet in zijn zak steken. Ineens begint de agent over hele andere zaken te praten. Misschien beseft hij dat ik weet hoe het in Costa Rica werkt en dat híj in de problemen komt als ik hem rapporteer.

“Wie zijn dat bij u in de auto?”
“Mijn ouders, toeristen uit Nederland”
“Waar gaan jullie naartoe?”
“Manuel Antonio meneer”
“Waar en waarom woon je precies in Costa Rica?”
“San Rafael de Alajuela. En ik woon hier omdat ik met een tica getrouwd ben. Zij werkt in San José bij een advocatenkantoor”.

De agent besluit dat hij geen verder risico wil nemen, misschien was de opmerking over het advocatenkantoor voldoende, en laat ons gaan.

“Volgende keer beter oppassen. U reed overduidelijk te hard”.
“OK, ik zal mijn snelheid aanpassen”.
“Prettige dag verder”.

Helaas zullen de meeste toeristen door een dergelijke agent dusdanig geïmponeerd raken dat ze met plezier de boete betalen. Het is triest maar waar dat er in Costa Rica, ondanks pogingen van de overheid om het de kop in te drukken, nog steeds corrupte agenten op straat te vinden zijn. Gelukkig is het de agent deze keer niet gelukt om wat geld in zijn zak te steken.

Dat toeristen en expats worden opgelicht door de politie is geen geheim in Costa Rica. Regelmatig zijn er verhalen te lezen en te horen van buitenlanders die een (hoge) boete krijgen en die vervolgens direct af kunnen kopen bij de desbetreffende agent. De meeste buitenlanders doen dit omdat het in verhouding weinig geld betreft en omdat de agent een verhaal klaar heeft waar de meeste buitenlanders huiverig van worden. Een boete zou alleen in San José afgerekend kunnen worden en de auto is men tot die tijd kwijt. De meeste buitenlanders betalen dan maar de $25 tot $100 die de agent van ze vraagt en voorkomen zo ‘een hoop rompslomp’.

Natuurlijk is dit gedrag fout want de buitenlanders helpen zo de corruptie in stand te houden. Maar echt kwalijk nemen kun je het ze ook niet, want wie laat zijn of haar vakantie nu verpesten voor een paar dollar?

Dat de politie het niet alleen gemunt heeft op buitenlanders is ook al geen geheim hier in Costa Rica. Het salaris van agenten is enorm laag (rond de $500 per maand), het werk is gevaarlijk en men maakt lange dagen. Er zijn dus altijd agenten die op zoek zijn naar een extra klusje om geld mee te verdienen. Een half jaar geleden bijvoorbeeld is meer dan 320 kilo cocaine die was onderschept op zee geroofd uit een opslagdepot. Alles wees hier op een inside job, met medewerking van de politie dus.

Geen incident

Vandaag blijkt echter dat de corruptie bij de politie in Costa Rica geen incidenten betreft maar dat het common practice is. 25% van de agenten is corrupt, 1 op de 4. Na geruchten die halverwege 2008 de kop opstaken is de recherche een onderzoek begonnen dat gisteren is afgesloten met de arrestatie van het hoofd van de politie van San José en 11 ondergeschikten. Zij bleken lokale criminelen van bescherming te voorzien in ruil voor geld.

Naast deze 12 hooggeplaatste agenten loopt er een onderzoek naar nog eens 77 agenten in de hoofdstad die verdacht worden van corruptie. De afgelopen maanden heeft de recherche gebruik gemaakt van undercover agenten, videobeelden en niet nader genoemde technieken om deze agenten in de gaten te houden. Hieruit bleek dat ze geld aannamen van criminelen, maar ook dat ze bijvoorbeeld in beslag genomen drugs doorverkochten of willekeurige mensen fouilleerden en daarbij waardevolle spullen achterhielden.

Of dit een tipje van de sluier is moet de komende weken blijken. In ieder geval is er in Costa Rica geschokt gereageerd op dit bericht en heeft het image van de politie er (weer) een grote deuk bijgekregen.

Standaard duurt het een week of 3 á 4 voor er post uit Nederland hier aankomt. Vanuit hier naar Nederland versturen gaan vrijwel altijd binnen een week. Waar deze vertraging door ontstaat is me een raadsel. Verder heb ik in het verleden wel eens post gehad die via Kinshasa hier terecht is gekomen (mooie poststempel, dat wel!) of pakjes die helemaal nooit zijn aangekomen (zoals het pakketje met o.a. hagelslag, waar ik nog op wacht, na meer dan een half jaar).

3 verdachten aangehouden in Zapote

Dat pakketjes en post verdween gebeurde gelukkig niet alleen bij mij zo bleek vandaag. In de krant van vanochtend stond een artikel dat er 3 personen zijn gearresteerd op verdenking van het stelen van de inhoud van pakketjes en enveloppen. Deze 3 personen maakten vakkundig de zaak open, namen de inhoud weg en sloten het pakket of de envelop weer af zodat het net leek alsof er niets aan de hand was. De arrestaties vonden plaats in het post verdelingscentrum in Zapote, slechts kilometers verwijderd van ‘mijn’ postkantoor en het is dus zeker dat mijn post hier ook langs is gekomen.

Na een 3 maanden durend onderzoek heeft men dus 3 verdachten kunnen arresteren. Ik hoop dat deze 3 personen de enige waren die zich hiermee bezig hielden en dat alle komende enveloppen en pakketten zonder problemen aankomen. Volgens de woordvoerder van de post moet dat geen probleem zijn. Er is cameratoezicht, opzichters op de werkvloer en onafhankelijke controleurs. Laten we alleen hopen dat die ook niet corrupt zijn…

De dieven arriveerden net na middernacht in het huis van Cornelis Kalkman in San Martín de Santa Teresa.

De autoriteiten hebben gemeld dat dhr. Kalkman, eigenaar van verschillende winkels in het gebied, wakker werd van geluiden die bij een raam vandaan leken te komen. Tot zijn verbazing drongen er 3 gemaskerde mannen zijn woning, aan het strand, binnen. Alle 3 waren bewapend. De vrouw van het slachtoffer was op het moment van de overval ook in huis aanwezig. Het slachtoffer is in zijn woning neergeschoten.

Moord

Nadat het slachtoffer de dieven had ontdekt openden zei het vuur. Een van de kogels trof het slachtoffer in zijn vinger en de volgende 2 in de borststreek. “We moeten nog uitzoeken of er daadwerkelijk iets uit het huis is verdwenen” volgens een onderzoeker van het OIJ (de lokale variant van de recherche -red.).

Vol van angst heeft de vrouw van het slachtoffer zich onder het bed verstopt en vanuit daar gebeld met de zoon, Peter Kalkman, en om hulp gevraagd. De zoon woont op ongeveer 8 kilometer afstand. Op het moment dat hij bij het huis van zijn ouders aankwam was het slachtoffer reeds overleden.

Vragen

De autoriteiten hebben vele onbeantwoorde vragen waaronder de vraag hoe de daders bij het huis van het slachtoffer zijn gekomen. Achter het huis liggen bergen en er zijn geen huizen in de buurt. Kennissen van het slachtoffer hebben geen verdachte bewegingen of zaken gezien. De autoriteiten vermoeden wel dat de daders informatie hebben kunnen achterhalen over de financiële zaken van het echtpaar. Er zijn volgens het OIJ recentelijk geen andere overvallen in de regio gemeld.

Cornelis Kalkman heeft meer dan 20 jaar in Costa Rica gewoond. In Cóbano bezat hij onder andere een schoenenwinkel en een souvenirszaak.

“De hele wereld kende hem hier. Hij was een zeer vriendelijk persoon en hij hield ervan om het dorp in te komen” aldus Rodolfo Bustos van de politie in Cóbana. “Het was een zeer hechte familie. Ik kan het weten want ik ging regelmatig een stuk lopen met de zoon van het slachtoffer, Peter”.

Vertaald krantenartikel uit La Nacion, de grootste en meest bekende krant in Costa Rica. Het originele artikel staat hier: http://tinyurl.com/ch6s4g

Extra informatie buiten het nieuwsartikel om: San Martín de Santa Teresa ligt net boven het bekende surfdorp Mal Páis. Er is in dit gebied weinig politiecontrole aanwezig. Omdat het er over het algemeen erg kalm is heeft het gebied de reputatie een drugsmokkel nest te zijn. Boten vol drugs komen hier aan land of tanken brandstof en laden voedsel in voor een verdere tocht.

Toch is het goed dat er politie is. Zonder politie zou Costa Rica ongetwijfeld in totale anarchie gestort worden. De politie doet dan niet veel, toch vangt ze regelmatig drugs, geeft ze boetes aan dronken bestuurders en lost ze moorden op.

Ook bij de luchthaven hangen regelmatig wat agenten rond. Meestal doen de agenten niet veel meer dan op een fluitje blazen en druk gebaren als ze vinden dat iemand in de weg staat. Een enkele keer spreekt een agent iemand aan op zijn of haar parkeergedrag waarna diegene de auto moet verplaatsen. Een enkele keer, want ik heb nu mogen ervaren dat als je de politie té lang negeert ze je wel degelijk een boete geven…

2 liters vers geperst sinaasappelsap

Afgelopen zondag: het is nog donker wanneer Laura en ik richting de bakker rijden om voor Peter en Serita een ontbijt te scoren. Vandaag gaan ze na een aantal weken Costa Rica weer naar huis en dus gaan we afscheid van elkaar nemen op de nationale luchthaven Juan Santamaria. Bij aankomst kijken we wat rond en tot onze verbazing zien we ze nog niet staan. Omdat parkeren in de parkeergarage ons om 05.00 in de ochtend niet nodig lijkt zetten we de auto neer naast een doorgetrokken gele streep. Een bordje wijst ons er nog op dat deze strook alleen bedoeld is voor het laden en lossen van passagiers, maar ach: dit is Costa Rica toch? Borden en verkeersregels zijn er om genegeerd te worden. Zelfs als er een agent achter onze auto parkeert doen we net alsof er niets aan de hand is en we negeren de beste man dan ook volledig En dan ineens, uit het niets, is de maat vol voor meneer de politieagent: hij stapt uit en vraagt beleefd om mijn rijbewijs.

Dat is gelukkig geen probleem en ik geef hem mijn rijbewijs. Blijkbaar heeft de agent het niet zo op ‘buitenlanders’ want in plaats van een vriendelijk verzoek of ik de auto wil verplaatsen begint hij direct een bon uit te schrijven. Ook best denk ik dan, jij lekker aan het werk om 05.30. Ik geniet nog wel even van de ochtend. Omdat ik het enige minuten later toch niet helemaal fair vind dat ik direct een bon krijg vraag ik vriendelijk aan de agent hoeveel dit geintje me gaat kosten. “5000 colones” is zijn antwoord. “Oh, da’s 10 minuten werken” bijt ik hem nog even toe waarna ik me weer omdraai. De agent vertrekt geen spier maar van binnen zal hij wel niet al te gelukkig zijn… Voor hem is het namelijk 3,5 uur werken.

Als de agent klaar is met schrijven komt ‘ie vol trots zijn bonnetje laten zien. “Wilt u deze nog tekenen meneer?” komt er uit zijn mond. Hallo? Wat denk je? Ik teken helemaal niets en al helemaal geen “schuldbekentenis”, al weet ik dondersgoed dat de hij mij een volkomen terechte boete heeft gegeven. De agent maakt nog een notitie en vanaf dat moment ben ik de trotse eigenaar van mijn eerste Costa Ricaanse boete à EUR 5,98 (dat zijn wel 13 blikjes Cola Light bij de Albert Heijn! Of 2 liters vers geperst sinaasappelsap! Of 3 bussen Pringles Rice infusions hot & spicy!).

De boete betalen

En nu zit ik dus hier met mijn boete die ik moet gaan betalen. In tegenstelling tot in Nederland moet ik de boete hier echt gaan betalen op de bank. Niets geen acceptgiro, internetbankieren of welke handige andere manier dan ook. Nederlanders klagen graag maar het is maar wat handig dat je je boetes via een acceptgiro kunt voldoen. 3 Muisklikken en je bent klaar. Kon dat hier maar.

Vandaag heb ik mijn eerste poging gedaan de boete te betalen. Helaas een mislukte poging want, na een half uur in de rij gestaan te hebben, kreeg ik van de bankmedewerkster te horen dat het 8 dagen duurt voordat boetes in het systeem staan. Ze zal wel vreemd opgekeken hebben van die lange blonde met die blauwe ogen die een dag na het ontvangen van een boete deze al wil betalen. 8 Dagen moet ik dus wachten voordat iemand mijn boete in het systeem heeft ingevoerd. Maar de datum van de boete staat wel vast en op de achterkant staat duidelijk geschreven dat ik de boete binnen 10 dagen moet voldoen. Doe ik dit niet dan komt er iedere dag een X percentage bovenop. In feite heb ik dus maar 2 dagen om de boete te voldoen. Oplichters zijn het!

Ook blijkt er bij nadere bestudering van de achterkant van de boete nog een addertje onder het gras te zitten. De boete is weliswaar 5000 colones, ik moet ook nog 30% ‘belasting’ betalen. Dit is geen gewone belasting maar een toeslag die wordt gebruikt om arme kinderen financieel te ondersteunen. Ik geloof er helemaal niets van.

Je geld of je vrije tijd!

Nu ik zo dit verhaal zit te tikken begint het me ineens te dagen: die boetes zijn dan financieel gezien niet heel hoog, de afschrikwekkende werking zit ‘m in het feit dat je moeite moet doen om hem te betalen. Betaal ik de boete niet dat kan ik mijn rijbewijs niet verlengen. Hier komt geen deurwaarder of dreigbrief van de overheid aan te pas. Als ik straks een nieuw rijbewijs wil dan staat keurig in het systeem welke boetes ik heb gehad en of ik ze betaald heb. En dankzij het feit dat er iedere dag een X percentage bij de boete komt ga je ze echt wel op tijd betalen…

Over 8 dagen maar weer naar de bank dus…

Het gaat geen groot artikel worden deze keer, daarvoor heb ik het op het moment van schrijven eigenlijk te druk. Toch wil ik jullie, de trouwe lezers van dit weblog, niet onthouden wat mij de afgelopen week is overkomen.

Alcoholcontrole

Vlakbij huis werd ik opgeschrikt door een groot aantal zwaailichten midden op de weg. In eerste instantie leek alles op een groot ongeluk: meerdere voertuigen aan de kant en een redelijk aantal politieagenten bij deze voertuigen. Eenmaal dichterbij leek het meer op een alcoholcontrole dankzij de aanwezigheid van pilonnen op de weg en inspecteurs van de politie die willekeurige voertuigen tot stoppen maanden.

Ook ik werd door een van de politieagenten tot stoppen gemaand. Helaas was ik zo geboeid door alles wat er om mij heen gebeurde dat ik deze agent totaal niet gezien heb. Laura riep nog wel dat ik moest stoppen maar dat was al te laat ik was de agent dus reeds gepasseerd. In Nederland zou een dergelijke actie op zijn minst een flinke reprimande opleveren van de politie vergezeld door een boete wegens het negeren van een stopteken. Hoe anders gaat dat in Costa Rica…

Stoppen of doorrijden?

Nadat ik de eerste politieman was gepasseerd bleek een tweede agent werkschuw te zijn. Met een vragende en verontschuldigende blik keek ik richting van deze agent. Ik was bereid om alsnog te stoppen en duizend keer mea culpa te zeggen om zo onder een boete uit te komen. Tot mijn verbazig was het enige dat de agent zij dat ik door kon rijden! Ik was de controle immers al gepasseerd! OK, prima, dan rijden we toch door…

Achteraf is het echter een vreemde gang van zaken. De controle bleek gericht op alcohol, drugs en wapens en dat is is mijn ogen allemaal erg belangrijk om te controleren. Dat een agent zonder te blikken of te blozen een auto door laat rijden is eigenlijk onacceptabel. Stel dat ik dronken was geweest en juist daardoor te laat was met stoppen dan had mij dat dus geen boete opgeleverd…