Wat is er aan de hand? De nieuwe wet is voor Costa Ricaanse begrippen erg streng en brengt boetes met zich mee die per delict kunnen oplopen tot meer dan een maandsalaris voor een gemiddelde Costa Ricaan. Daarnaast heeft Costa Rica op vele plekken langs de weg de slogan “Costa Rica houdt van de vrede maar heeft een oorlog op haar wegen” staan en dat is niet voor niets. De meeste chauffeurs rijden als idioten en hebben geen respect voor wat voor regels dan ook. Al deze chauffeurs zien zich nu genoodzaakt om zich wel aan de wet te houden, want niemand wil het risico lopen zo’n boete te ontvangen.

Rijden onder invloed van alcohol

Een extra streng onderdeel van de wet is het onder invloed van alcohol besturen van een voertuig. Waar men voorheen in Costa Rica vrij makkelijk wegkwam met dronken rijden, zelfs na het veroorzaken van een ongeval, voorziet de nieuwe wet direct in een gevangenisstraf als je met meer dan 5 promille in je bloed gepakt wordt. Gezien de voorliefde van een groot aantal Costa Ricanen voor drank in combinatie met auto- of motorrijden is dit een doorn in het oog van een groot aantal liefhebbers.

Hoewel de wet nu nog van kracht is is men in het kabinet al bezig om de poten onder de wet vandaan te zagen. Bij nader inzien is men toch tot de conclusie gekomen dat de boetes wel erg hoog zijn en ook rijden onder invloed -ach, dat valt toch wel mee?-. Hoe het verder gaat uitpakken zullen we moeten afwachten. Gezien enkele andere ronduit opvallende beslissingen van de overheid hier zal het me niet verbazen als de nieuwe wet sneuvelt voor men er goed en wel bekend mee heeft kunnen raken.

Verkiezingsstunt?

Toch vind ik het opvallend dat hetzelfde kabinet dat eerst een wet goedkeurt na minder dan een maand ineens met hangende pootjes terugkrabbelt. Heeft men de wet niet gelezen en simpelweg een handtekening geplaatst omdat men liever andere dingen deed dan dikke pillen doorwerken? Of zou de periode van verkiezingen hebben meegespeeld in de beslissing om de wet er doorheen te drukken (“kijk eens, wij zijn een daadkrachtige partij!”) en probeert men nu de verkiezingen gewonnen zijn de schade te beperken door de wet aan te passen?

Een BTW nummer opzoeken? Geen probleem. De eigenaar van een voertuig opzoeken? Geen probleem. Het aantal kinderen, inclusief namen, van dezelfde eigenaar opzoeken? Geen probleem. Weten of de eigenaar getrouwd is of niet en zo ja hoe vaak? Geen probleem. En vanaf vandaag komt daar nog een extra optie bij: boetes die je hebt gekregen opzoeken? Geen probleem.

Boeten online opzoeken

Via deze website (van de overheid) kun je eenvoudig opzoeken of jezelf (of anderen) nog boetes open hebben staan. Boetes worden in Costa Rica geregistreerd op je kenteken of op je rijbewijs en daarom kan je -makkelijk- op beiden zoeken op deze website. Niets blijft meer geheim en je kunt dus zo nagaan of de vorige eigenaar van je auto een beetje netjes reed of dat je nieuwe vriend(in) geen verborgen boetes heeft.

Probeer voor de grap eens te zoeken (consultar) naar kenteken (placa) ’404750′, van wie ik geen idee heb van wie het is. Dit voertuig heeft 4 bekeuringen in totaal gehad en deze zijn allemaal voldaan. De twee oudste bekeuringen a 5000 colones (€ 6,12) waren voor fout parkeren. De derde bekeuring (in 2005) was wegens niet werkende remlichten en heeft de bestuurder maar liefst 2000 colones gekost (€ 2,45). De laatste bekeuring tenslotte was een dure en is wegens het niet tijdig APK laten keuren van het voertuig.

Informatie ligt op straat

Het blijft idioot voor mij dat deze informatie allemaal zomaar op straat ligt maar de gemiddelde Costa Ricaan interesseert het weinig. Als ik hier over begin met Costa Ricanen dan worden de schouders opgehaald. Het is nu eenmaal zo. Gelukkig maakt de zon een hoop goed in dit prachtige land waar ik nog steeds met veel plezier woon!

Naast het feit dat de straten vaak in slechte staat verkeren, denk hierbij aan gaten in de weg, ontbrekende belijning, ‘verdwenen’ stukken weg of het ontbreken van verkeersborden ligt het probleem ook voor een groot deel aan de instelling van de bestuurders. Men lapt hier en masse de wet aan de laars. Rood licht? Gewoon even opletten en je kan doorrijden. Een stopbord? Dat betekent niets meer dan even extra opletten. Richting aangeven? Niet nodig. Licht aan in het donker? Ook volledig overbodig. Dronken achter het stuur? Moet kunnen. En zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan.

Lage verkeersboetes

In vele gevallen kan de politie niets doen omdat je niets doet dat verboden is (richting aangeven is niet verplicht, je auto pimpen tot een spuuglelijk monster en daarmee je mede weggebruikers verblinden). En als men je al staande weet te houden en je krijgt een boete dan is die eerlijk gezegd om te lachen en zeker geen aanleiding om het niet nog een keer te doen. De boetes liggen nu, afhankelijk van wat je gedaan hebt, zo tussen de $10 (€7) en $25 (€17,71).

Vanaf September gaat de overheid echter in de aanval tegen de onwenselijke situatie. De boetes worden enorm verhoogd, de controles opgeschroefd, de hoeveelheid strafbare feiten uitgebreid (soms tot aan het lachwekkende toe) en men kan nu zelfs het rijbewijs kwijtraken, in sommige gevallen direct en in sommige gevallen naar herhaaldelijk een overtreding begaan.

(klik op “continue reading” om verder te lezen)

Met hoge boetes bedoel ik echt HOGE boetes, zeker als men het salaris meeneemt wat men hier zo gemiddeld verdient (een receptioniste krijgt rond de $400 (€ 283) per maand, een modaal salaris is $1000 (€ 708)).

Nieuwe verkeersboetes in Costa Rica

Hieronder een overzicht van de nieuwe boetes:

CRC 227.000 (€ 276)
Extreem gevaarlijk rijden* (snel links / rechts inhalen, snel rijden, etc);
Rijden onder invloed van drank of drugs*;
Rijden zonder rijbewijs (als in: je hebt er geen), tevens -25 punten;
Proberen een politieagent om te kopen, tevens -20 punten;
Illegaal voor taxi spelen (“snorder”), tevens -25 punten.

CRC 165.000 (€ 200)
Een stopbord negeren, tevens -20 punten;
Gebruik maken van de mobiele telefoon, tevens -20 punten;
Afslaan waar dat niet is toegestaan, tevens -10 punten;
Illegale opstapplaats creëren (alleen voor bussen);
Rijden zonder geldige autopapieren.

CRC 113.000 (€ 137)
Je auto aanpassen (“pimpen”), tevens -15 punten;
Inhalen waar dat verboden is, tevens -25 punten;
Geen gebruik maken van verlichting of niet werkende remlichten;
Een kruising blokkeren;
Te hoog tarief rekenen (alleen taxi).

CRC 90.800 (€ 111)
Motorrijden zonder de juiste kleding;
Een slecht humeur hebben (alleen taxi, GEEN GRAP!);
Beschadigen van verkeersborden;
Het afsluiten van een weg**;

CRC 68.000 (€ 83)
Te weinig afstand houden;
Een voertuig hebben dat niet aan de minimale eisen voldoet***

CRC 45.400 (€ 55)
Rijbewijs vergeten;
Autopapieren vergeten.

CRC 22.700 (€ 28)
Doorrijden bij de tolpoortjes;
Gebruik maken van speakers****

* direct je rijbewijs kwijt.

** dit gebeurt regelmatig als bijvoorbeeld bewoners van een straat het zat zijn dat er verkeer door de straat heen gaat.

*** je ziet regelmatig voertuig waar de motorkap is verdwenen, een deur er half uit ligt of waar geen ramen meer inzitten.

**** door straten heen rijden met reclame die keihard uit speakers (die vaak op het dak gemonteerd zijn) knalt.

Punten rijbewijs

Zoals je ziet staan er bovenaan ook punten vermeld. Iedere rijbewijs heeft vanaf September 50 punten. Zodra je rijbewijs op 0 punten komt wordt het ingenomen en ben je het voor een jaar kwijt. Wanneer je het terugkrijgt heeft het nog maar 30 punten over. Raak je het weer kwijt dan is dat voor 5 jaar. Rijden zonder rijbewijs is niet aan te raden gezien de hoge boete EN het feit dat ze je auto in beslag kunnen nemen.

Overigens is de restrictie om in en rond San José te rijden ook weer van kracht. De boete is nu nog CRC 5000 (€ 6) maar wordt straks CRC 35.700 (€ 43).

Hoe gaat het verder

Ik ben erg benieuwd hoe de nieuwe wet straks nageleefd gaat worden en of het inderdaad een verbetering brengt. Vrijwel alle zaken die hierboven genoemd worden zie ik dagelijks op de weg gebeuren. Wat ik me wel afvraag is hoe de politie straks omgaat met corruptie. Er is al redelijk wat corruptie hier en met de hoge boetes wordt het misschien nóg interessanter om een agent om te kopen (alhoewel je ook een hoger risico loopt). Voor de agenten is het ook een leuke extra bron van inkomsten. Ze verdienen immers ook niet zoveel ( CRC 400.000 / € 486 netto per maand).

De ringweg van San José en alles wat binnen deze ring ligt is op maandag van 07.00 tot 19.00 verboden terrein voor voertuigen met een kenteken dat eindigt op 1 of 2, op dinsdag voor voertuigen met een 3 en 4, enzovoort. Voorheen was het verbod voor 24 uur maar gelukkig heeft de overheid die maatregel teruggedraaid. Taxi’s, ambulances en ander overheidsverkeer hebben een ontheffing van deze regel en mogen dus altijd de stad in.

Trafico’s

In tegenstelling tot wat hier gangbaar is controleert de overheid stevig op naleving van deze wet en dagelijks staan er op strategische plekken zogenaamde ‘traficos’, oftewel verkeersagenten geposteerd die al het verkeer controleren. In de stad zelf zul je ze niet gauw tegenkomen maar op bijna alle punten waar je de stad in kunt, net als op de vele kruispunten van de ringweg, zie je ze staan. Vaak zijn ze vergezelt van een groepje voertuigen (inclusief bestuurder) dat toch geprobeerd heeft de stad binnen te komen en die jammerlijk gefaald zijn.

Toch zijn er van die kleine momentjes waarop je kan proberen deze wet te omzeilen. Neem afgelopen vrijdag: onze auto heeft een kenteken dat eindigt op 9 en dat betekend dat wij op vrijdag niet de stad in mogen. Normaal gesproken houden wij ons netjes aan deze regel, Laura carpooled met een collega naar haar werk en ik kom gewoon niet in de buurt van San José, maar afgelopen vrijdag hadden wij een feestje in La Garita en het zou verdomd goed uitkomen als ik Laura kon ophalen en dan meteen door kon rijden.

Pijp en stelen

Gelukkig waren de weergoden met ons. Zo rond 6 uur in de avond regende het de beroemde pijp en stelen en regen is iets waar de traficos een gruwelijke hekel aan hebben. De meesten besluiten tijdens een flinke regenbui dan ook hun heil te zoeken in hun voertuig of om simpelweg naar het huis of bureau terug te keren. De enige ‘gevaarlijke’ plekken zijn de punten waar je San José binnen kan komen terwijl je onder een andere weg door rijd (een brug dus ;)). Onder de bruggen willen de traficos nog wel eens doorgaan met werken. Laura had echter een supertip voor mij: neem een enorm drukke brug, eentje die je het liefst normaal ontwijkt, en kleef daar zo dicht mogelijk tegen je voorganger aan (da’s hier niet strafbaar, of wordt nooit bestraft, ik weet het niet). De trafico kan zo onmogelijk je nummerbord aan de voorzijde zien en met een beetje geluk ziet hij de achterzijde ook niet omdat hij inmiddels naar het volgende voertuig kijkt…

De wet gebroken

Dankzij deze tip heb ik afgelopen vrijdag voor het eerst echt opzettelijk de wet gebroken. Iedereen is wel eens door rood gereden of heeft wel eens iemand rechts ingehaald (zaken die hier doodnormaal zijn) maar niemand gaat van huis met het idee: nu ga ik lekker de wet overtreden! Gelukkig ben ik niet gespot door een trafico en het heeft dus geen gevolgen gehad. Anders had ik weer een boete mogen betalen (en da’s geen pretje, maar dat weet de vaste bezoeker natuurlijk al).

Toch is het goed dat er politie is. Zonder politie zou Costa Rica ongetwijfeld in totale anarchie gestort worden. De politie doet dan niet veel, toch vangt ze regelmatig drugs, geeft ze boetes aan dronken bestuurders en lost ze moorden op.

Ook bij de luchthaven hangen regelmatig wat agenten rond. Meestal doen de agenten niet veel meer dan op een fluitje blazen en druk gebaren als ze vinden dat iemand in de weg staat. Een enkele keer spreekt een agent iemand aan op zijn of haar parkeergedrag waarna diegene de auto moet verplaatsen. Een enkele keer, want ik heb nu mogen ervaren dat als je de politie té lang negeert ze je wel degelijk een boete geven…

2 liters vers geperst sinaasappelsap

Afgelopen zondag: het is nog donker wanneer Laura en ik richting de bakker rijden om voor Peter en Serita een ontbijt te scoren. Vandaag gaan ze na een aantal weken Costa Rica weer naar huis en dus gaan we afscheid van elkaar nemen op de nationale luchthaven Juan Santamaria. Bij aankomst kijken we wat rond en tot onze verbazing zien we ze nog niet staan. Omdat parkeren in de parkeergarage ons om 05.00 in de ochtend niet nodig lijkt zetten we de auto neer naast een doorgetrokken gele streep. Een bordje wijst ons er nog op dat deze strook alleen bedoeld is voor het laden en lossen van passagiers, maar ach: dit is Costa Rica toch? Borden en verkeersregels zijn er om genegeerd te worden. Zelfs als er een agent achter onze auto parkeert doen we net alsof er niets aan de hand is en we negeren de beste man dan ook volledig En dan ineens, uit het niets, is de maat vol voor meneer de politieagent: hij stapt uit en vraagt beleefd om mijn rijbewijs.

Dat is gelukkig geen probleem en ik geef hem mijn rijbewijs. Blijkbaar heeft de agent het niet zo op ‘buitenlanders’ want in plaats van een vriendelijk verzoek of ik de auto wil verplaatsen begint hij direct een bon uit te schrijven. Ook best denk ik dan, jij lekker aan het werk om 05.30. Ik geniet nog wel even van de ochtend. Omdat ik het enige minuten later toch niet helemaal fair vind dat ik direct een bon krijg vraag ik vriendelijk aan de agent hoeveel dit geintje me gaat kosten. “5000 colones” is zijn antwoord. “Oh, da’s 10 minuten werken” bijt ik hem nog even toe waarna ik me weer omdraai. De agent vertrekt geen spier maar van binnen zal hij wel niet al te gelukkig zijn… Voor hem is het namelijk 3,5 uur werken.

Als de agent klaar is met schrijven komt ‘ie vol trots zijn bonnetje laten zien. “Wilt u deze nog tekenen meneer?” komt er uit zijn mond. Hallo? Wat denk je? Ik teken helemaal niets en al helemaal geen “schuldbekentenis”, al weet ik dondersgoed dat de hij mij een volkomen terechte boete heeft gegeven. De agent maakt nog een notitie en vanaf dat moment ben ik de trotse eigenaar van mijn eerste Costa Ricaanse boete à EUR 5,98 (dat zijn wel 13 blikjes Cola Light bij de Albert Heijn! Of 2 liters vers geperst sinaasappelsap! Of 3 bussen Pringles Rice infusions hot & spicy!).

De boete betalen

En nu zit ik dus hier met mijn boete die ik moet gaan betalen. In tegenstelling tot in Nederland moet ik de boete hier echt gaan betalen op de bank. Niets geen acceptgiro, internetbankieren of welke handige andere manier dan ook. Nederlanders klagen graag maar het is maar wat handig dat je je boetes via een acceptgiro kunt voldoen. 3 Muisklikken en je bent klaar. Kon dat hier maar.

Vandaag heb ik mijn eerste poging gedaan de boete te betalen. Helaas een mislukte poging want, na een half uur in de rij gestaan te hebben, kreeg ik van de bankmedewerkster te horen dat het 8 dagen duurt voordat boetes in het systeem staan. Ze zal wel vreemd opgekeken hebben van die lange blonde met die blauwe ogen die een dag na het ontvangen van een boete deze al wil betalen. 8 Dagen moet ik dus wachten voordat iemand mijn boete in het systeem heeft ingevoerd. Maar de datum van de boete staat wel vast en op de achterkant staat duidelijk geschreven dat ik de boete binnen 10 dagen moet voldoen. Doe ik dit niet dan komt er iedere dag een X percentage bovenop. In feite heb ik dus maar 2 dagen om de boete te voldoen. Oplichters zijn het!

Ook blijkt er bij nadere bestudering van de achterkant van de boete nog een addertje onder het gras te zitten. De boete is weliswaar 5000 colones, ik moet ook nog 30% ‘belasting’ betalen. Dit is geen gewone belasting maar een toeslag die wordt gebruikt om arme kinderen financieel te ondersteunen. Ik geloof er helemaal niets van.

Je geld of je vrije tijd!

Nu ik zo dit verhaal zit te tikken begint het me ineens te dagen: die boetes zijn dan financieel gezien niet heel hoog, de afschrikwekkende werking zit ‘m in het feit dat je moeite moet doen om hem te betalen. Betaal ik de boete niet dat kan ik mijn rijbewijs niet verlengen. Hier komt geen deurwaarder of dreigbrief van de overheid aan te pas. Als ik straks een nieuw rijbewijs wil dan staat keurig in het systeem welke boetes ik heb gehad en of ik ze betaald heb. En dankzij het feit dat er iedere dag een X percentage bij de boete komt ga je ze echt wel op tijd betalen…

Over 8 dagen maar weer naar de bank dus…

Het gaat geen groot artikel worden deze keer, daarvoor heb ik het op het moment van schrijven eigenlijk te druk. Toch wil ik jullie, de trouwe lezers van dit weblog, niet onthouden wat mij de afgelopen week is overkomen.

Alcoholcontrole

Vlakbij huis werd ik opgeschrikt door een groot aantal zwaailichten midden op de weg. In eerste instantie leek alles op een groot ongeluk: meerdere voertuigen aan de kant en een redelijk aantal politieagenten bij deze voertuigen. Eenmaal dichterbij leek het meer op een alcoholcontrole dankzij de aanwezigheid van pilonnen op de weg en inspecteurs van de politie die willekeurige voertuigen tot stoppen maanden.

Ook ik werd door een van de politieagenten tot stoppen gemaand. Helaas was ik zo geboeid door alles wat er om mij heen gebeurde dat ik deze agent totaal niet gezien heb. Laura riep nog wel dat ik moest stoppen maar dat was al te laat ik was de agent dus reeds gepasseerd. In Nederland zou een dergelijke actie op zijn minst een flinke reprimande opleveren van de politie vergezeld door een boete wegens het negeren van een stopteken. Hoe anders gaat dat in Costa Rica…

Stoppen of doorrijden?

Nadat ik de eerste politieman was gepasseerd bleek een tweede agent werkschuw te zijn. Met een vragende en verontschuldigende blik keek ik richting van deze agent. Ik was bereid om alsnog te stoppen en duizend keer mea culpa te zeggen om zo onder een boete uit te komen. Tot mijn verbazig was het enige dat de agent zij dat ik door kon rijden! Ik was de controle immers al gepasseerd! OK, prima, dan rijden we toch door…

Achteraf is het echter een vreemde gang van zaken. De controle bleek gericht op alcohol, drugs en wapens en dat is is mijn ogen allemaal erg belangrijk om te controleren. Dat een agent zonder te blikken of te blozen een auto door laat rijden is eigenlijk onacceptabel. Stel dat ik dronken was geweest en juist daardoor te laat was met stoppen dan had mij dat dus geen boete opgeleverd…