In Costa Rica heeft de overheid op vele vlakken een monopolie. Langzaam maar zeker worden deze echter afgebroken en gaat de markt open voor andere partijen. Of dit uiteindelijk goed is voor de consument valt nog te bezien. In dit artikel ga ik wat dieper in op een belangrijke monopolie die binnenkort niet meer bestaat: telecom.
De telecommarkt in Costa Rica is op dit moment eenvoudig te onderscheiden in vaste & mobiele telefonie en internetdiensten. De vaste & mobiele telefonie diensten worden geleverd door het Instituto Costarricense de Electricidad, kortweg ICE (spreek uit als ie-se, en niet als het Engels woord ice) genoemd. Dit staatsbedrijf heeft een enorm slechte reputatie als het gaat om service, klantvriendelijkheid en beschikbaarheid van de diensten. Maar is het allemaal zo slecht?
De slechte kanten van de ICE
In eerste instantie zou men denken van wel. Bijna iedere inwoner van Costa Rica heeft zó’n hekel aan de ICE dat men vaak de positieve kanten die dit monopolie biedt niet meer ziet. Omdat men vaak ook niet weet hoe het er in andere landen aan toe gaat is het eveneens makkelijk om kritiek te leveren. Veel van de kritiek is terecht, neem bijvoorbeeld het feit dat het aanvragen van een (nieuw) mobiel nummer is zo goed als onmogelijk is. Er worden slechts mondjesmaat nieuwe nummers verstrekt en die zijn op dat moment alleen te verkrijgen door naar een van de servicekantoren te gaan en daar uren in de rij door te brengen in de hoop dat je een nummer te pakken krijgt. Vergelijk dat maar eens met een van de vele winkels in Nederland waar je binnen loopt en 10 minuten later met een gloednieuwe telefoon én nummer weer naar buiten wandelt. Een wereld van verschil die een hoop frustratie met zich meebrengt.
Ook het verkrijgen van een vast nummer verloopt niet zo makkelijk. Deze zijn al jaren zo goed als op en dus simpelweg niet verkrijgbaar. Mocht je gaan verhuizen dan moet je hopen dat in je nieuwe woning al een telefoonaansluiting ligt. Omdat het verhuizen van telefoonlijnen niet mogelijk is hoef je niet bang te zijn dat de vorige eigenaar de lijn heeft meegenomen. Hét grote nadeel: verhuizen is niet mogelijk omdat het simpelweg niet mogelijk is om de gegevens die eenmaal zijn ingevoerd aan te laten passen. De telefoonaansluiting in de nieuwe woning zal dan ook rustig op naam van de vorige bewoner blijven staan. Zolang je de rekening maar betaald is er niets aan de hand.
Telefoons kopen kan in Costa Rica op bijna iedere straathoek. Net als in Nederland wil iedereen, van lokale pimp tot geslaagde zakenman, een hippe mobiel in zijn broekzak voelen. Ook hier zit echter een klein pijnpuntje: de ICE hanteert een lijst van goedgekeurde mobiele toestellen. Mocht je een toestel weten te bemachtigen dat niet door de ICE is goedgekeurd dan kun je zo goed als fluiten naar hulp mocht je die ooit nodig hebben. Netwerkproblemen en een iPhone? Forget about it, ze gaan niet eens naar je luisteren.
Tot slot is het niveau van de service in zijn algeheel bedroevend laag. De servicekantoren zijn vaak vol met mensen, men werkt er niet al te vlot door en na sluitingstijd wordt je zonder pardon op straat gezet. De service aan de telefoon is al niet anders en het beste dat je kunt doen is genieten van de wachtmuziek.
Voordelen van een monopolie
Maar wat zijn de voordelen dan van een monopolie door de overheid?
Allereerst en uitermate belangrijk: de kosten. De overheid reguleert de prijzen en wil dat mobiele telefonie voor vrijwel iedereen toegankelijk is. In vergelijking met de rest van de wereld, en zelfs met de buurlanden van Costa Rica, kost een mobiel abonnement vrij weinig.
Verschillende abonnementen? Belbundels? SMS sparen? Minuten meenemen naar de volgende maand? Niets van dit alles is mogelijk. Is dat erg? Nee. Het maakt het leven, en de rekening, een stuk eenvoudiger. Een mobiel abonnement kost bij de ICE 2899 colones (zo’n 3,40 euro). Hier komt nog wel 80 colones bij als bijdrage voor het in stand houden van het noodnummer 911. Voor deze krappe 3,5 euro mag je 60 minuten gratis bellen waarbij er geen onderscheid wordt gemaakt tussen vaste en mobiele nummers. Ga je over deze 60 minuten heen dan betaal je op een werkdag tussen 7 uur in de ochtend en 7 uur in de avond 30 colones (bijna 4 cent) per minuut en daarbuiten 23 (2,5 cent). SMSen doen ze in Costa Rica bijna voor niets. Per bericht mag er 1,5 colon afgetikt worden (dat is serieus 1/5 van een eurocent. Oftewel: 5 SMS berichten kost je 1 eurocent).Alleszins schappelijke prijzen!
Technische ontwikkelingen
Qua technische ontwikkelingen loopt Costa Rica niet ver achter op de rest van de wereld. Men heeft dan weliswaar, naar het GSM netwerk, nog een oud op TDMA gebaseerd netwerk in dienst toch worden er voldoende diensten geboden. MMS bijvoorbeeld werkt prima in heel Costa Rica. Ook GPRS is beschikbaar (de kosten bedragen 3,5 euro per maand voor een abonnement zonder datalimiet).
Dan is er nog het voordeel van aanwezigheid. Niet iedereen in Costa Rica kan of wil zijn zaken via het internet regelen. Dankzij de overheid heeft de ICE tot in de verste uithoeken van het land kantoren waar men terecht kan voor diverse zaken. Als de overheid straks geen monopolie meer heeft dan zullen veel van deze kantoren verdwijnen wegens het niet rendabel genoeg zijn.
Internet in Costa Rica
Tot zover de vast & mobiele telefonie. De andere tak van de telecom branche is het internet. Om een voor mij onduidelijke reden heeft de overheid hier een soort rookgordijn om de dienstverlening getrokken. Wat ik hiermee probeer te zeggen is dat er verschillende bedrijven actief zijn die allemaal hun eigen diensten lijken te verkopen. Als men echter verder kijkt dan ziet men dat alle bedrijven eigendom zijn van de overheid of, verplicht, gebruik maken van het netwerk van de overheid.
Om een overzicht te geven: xDSL wordt aangeboden via een tweetal providers, de ICE en RACSA. Beiden opereren volledig onafhankelijk van elkaar volgens de eigen berichtgeving. Toch is RACSA voor 100% eigendom van ICE en ICE weer van de overheid. Om deze bedrijven te omzeilen zou men denken in zee te kunnen gaan met een van de kabelinternetaanbieders zoals Amnet. Ook hier komt weer een helaas om de hoek kijken. Amnet levert dan weliswaar het laatste stukje coax naar de woonkamer, vanaf de wijkcentrale gaat al het verkeer het netwerk van RACSA op.
Over het internet, de prijzen en de dienstverlening kan ik nog uren doorgaan maar dat zal ik omwille dan de lengte van dit artikel niet doen.
Conclusie
Inmiddels weet men zeker dat de markt voor telecom opengebroken wordt. Er staan verschillende partijen te dringen om zowel mobiele telefonie als internetdiensten op de markt te brengen. Of het er allemaal beter van wordt zal de tijd moeten uitwijzen, al vermoed ik zelf van wel. In ieder geval gaat Costa Rica op dit vlak een spannende en interessante tijd tegemoet.